Blast yaralanmalar, devam eden savalar nedeniyle zellikle gen hastalarda nemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Savan getirdii olumsuzluklar nedeniyle bu hastalara ilk mdahaleler uygun olmayan ortamlarda yaplmaktadr. Hastalar genellikle kendi lkelerinde deil, dier lkelerde yaral sava mltecileri olarak tedavi grrler. Politravma, yumuak doku hasar ve blast yaralanmalar olan hastalarda lokal ve sistemik enfeksiyonlar mortalite ve morbiditeye neden olur. Hastalarn tamam Libya i sava srasnda yaralanm ve ilk mdahaleleri kendi lkelerindeki veya Tunus’taki hastanelerde yaplmtr. Hastalar ambulans uak ile kliniimize sevk edilmiti. Tm hastalarda ke-mik-yumuak doku enfeksiyonu ve sepsis klinii mevcuttu. Hastalardan kemik, yumuak doku ve kan kltrleri alnd. Hastalara ilk mdahaleler multidisipliner olarak ortopedi, genel cerrahi, enfeksiyon ve youn bakm kli-niklerince yapld. Hastalar bir yl sreyle youn bakm, servis ve poliklinik takibi dahil olmak zere kliniimiz-de takip edildi. almaya ya ortalamas 28,8 olan 16 hasta dahil edildi. Tm hastalar patlayclar veya fzelerle yara-lanmt. Hastalar yaralanmalardan ortalama 24.4 gn sonra kliniimize bavurdu. Hastalar ortalama 7,9 gn youn bakmda takip edildi. Ortalama takip sresi 4 ayd. Servis takibinin ardndan her hasta toplam 12 ay bo-yunca ayaktan takibe devam etti. Youn bakm ve servis takibinde enfeksiyon etkenine gre antibiyotik verildi. hastada akcier enfeksiyonu vard. Direnli enfeksiyonlara bal olarak 4 hastada kolistin kaynakl bbrek yetmezlii veya hepatotoksisite geliti. Kolistin kesildikten sonra bu durum dzeldi. 16 hastadan ikisi ex oldu. Dier tm hastalarda sepsis ve kemik-yumuak doku enfeksiyonlar kontrol altna alnd. Drt hastada femoral kaynamama ve bir hastada femurda ksalkla iyileme grld. 2 hasta desteksiz mobilize olabildi, 11 hasta des-tekle mobilize olabilirken, 1 hasta kuadriplejik kald. Sepsisin elik ettii kemik-yumuak doku enfeksiyonlarnn tedavisi multidisipliner olmaldr. Bu hasta-lardaki enfeksiyz ajanlar genellikle antibiyotiklere direnlidir ve tedavi srasnda kullanlan antibiyotiklere ikincil komplikasyonlar geliebilir.
